W III kwartale 2008 r. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych przeprowadziła kontrolę świeżych owoców i warzyw.

Celem kontroli było sprawdzenie jakości handlowej świeżych owoców: arbuzów, brzoskwiń, gruszek, śliwek, wiśni oraz warzyw: pomidorów, papryki i kapusty, w zakresie zgodności z wymaganiami określonymi w odpowiednich rozporządzeniach Komisji (WE).

Kontrolę przeprowadzono w 151 podmiotach gospodarczych, w tym: 116 hurtowniach i centrach dystrybucyjnych, 19 sklepach wielkopowierzchniowych, na 10 stoiskach na targowisku i u 6 producentów ogrodniczych.

Kontrolą w zakresie zgodności z normami jakości handlowej objęto 992 partie, o łącznej masie 855 t, w tym: 484 partie świeżych owoców o łącznej masie 424 t, 508 partii świeżych warzyw o masie 431t.
Celem kontroli było również: zbadanie pomidorów na obecność modyfikacji genetycznej.

Wymagań minimalnych nie spełniało 18 partii owoców i warzyw (2% partii skontrolowanych) o łącznej masie 1,4 t (0,2% masy partii skontrolowanych), w tym: brzoskwinie, nektarynki, kapusta, pomidory, papryka, cebula. Owoce i warzywa kwestionowano głównie ze względu na objawy zapleśnienia, gnicia, brak świeżości oraz zanieczyszczenie kurzem i ziemią.

Wymagań zadeklarowanej klasy jakości nie spełniało 12 partii owoców i warzyw (1% partii skontrolowanych) o łącznej masie 5,2 t (1% masy partii skontrolowanych), w tym: nektarynki, kapusta. Zakwestionowane partie przeklasyfikowano do niższej klasy jakości, ze względu na zwiędnięte i pożółkłe liście zewnętrzne, w przypadku kapusty oraz nieznaczną utratę jędrności i lekkie pomarszczenie skórki w przypadku nektarynek.

Wymagań dotyczących prezentacji nie spełniało 15 partii owoców i warzyw (2% partii skontrolowanych) o łącznej masie 1,8 t (0,2% masy partii skontrolowanych). Nieprawidłowości dotyczyły w szczególności: pakowania - zastosowano niewłaściwe materiały do wykładania wnętrza opakowań tj. gazety, jednolitości - partie zakwestionowano ze względu na niejednorodną jakość produktów, barwę, kształt lub stopień dojrzałości w poszczególnych opakowaniach lub partiach luzem.

Wymagań odnośnie znakowania nie spełniały 304 partie świeżych owoców i warzyw (31% wszystkich skontrolowanych partii) o łącznej masie 94  t (11% masy wszystkich skontrolowanych partii). Nieprawidłowości dotyczyły: braku jakiegokolwiek oznakowania, braku cech identyfikacyjnych, braku charakterystyki jakościowej, braku oznaczenia w języku polskim, braku nazwy produktu.

Podczas kontroli pobrano 76 prób pomidorów i zbadano je na obecność modyfikacji pomidora niedopuszczalnej w UE – Nema 282F (zeneca).

W żadnej spośród zbadanych prób nie stwierdzono obecności GMO.

Monitoringu parametrów temperatury i wilgotności nie prowadzono w 11 skontrolowanych podmiotach (7% wszystkich skontrolowanych podmiotów), w 3 podmiotach stwierdzono całkowity brak urządzeń kontrolno-pomiarowych, w 1 podmiocie stwierdzono zły stan ogólny magazynów.
W przypadku 2 pojazdów kontrola wykazała, brak decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego na przewóz artykułów rolno-spożywczych oraz zły stan sanitarny w przypadku 2 innych pojazdów.

Kontrola pod względem wymagań formalno – prawnych wykazała, że: 19 podmiotów gospodarczych nie spełniło obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi IJHARS informacji o rodzaju i zakresie prowadzonej działalności oraz wyrażonej w kilogramach ilości owoców i warzyw wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku kalendarzowym,
12 podmiotów nie zgłosiło Wojewódzkiemu Inspektorowi IJHARS podjęcia działalności gospodarczej w zakresie produkcji, składowania, konfekcjonowania i obrotu artykułami rolno-spożywczymi, 7 podmiotów gospodarczych zatrudniało 27 rzeczoznawców, nie wykryto nieprawidłowości w tym zakresie.

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami w zakresie jakości handlowej świeżych owoców i warzyw, wojewódzkie inspektoraty IJHARS zastosowały następujące sankcje: 117 mandatów karnych, na łączną kwotę 25 600 złotych, 40 decyzji administracyjnych.

Ponadto w przypadku 1 podmiotu, wojewódzki inspektorat IJHARS przekazał informację o nie zgłoszeniu faktu paczkowania świeżych owoców i warzyw do Okręgowego Urzędu Miar.

Kontrole w zakresie jakości handlowej świeżych owoców i warzyw przeprowadzone w III kwartale 2008 roku, wykazały liczne nieprawidłowości, przede wszystkim w znakowaniu artykułów. Wymagana jest, dalsza, konsekwentna kontrola w tym zakresie.

Należy zaznaczyć, że jakość handlowa świeżych owoców i warzyw w obrocie hurtowym, w odniesieniu do postanowień dotyczących wymagań minimalnych, wymagań deklarowanej klasy jakości, wielkości i prezentacji, była na wysokim poziomie. Niezgodności w tym zakresie stanowiły 1-2% wszystkich skontrolowanych partii.
Jakość handlowa artykułów skontrolowanych w hurtowniach i centrach dystrybucyjnych w porównaniu z artykułami w sklepach wielkopowierzchniowych (hipermarkety, supermarkety), była na podobnym poziomie.

Najwięcej niezgodności stwierdzono w przypadku stoisk na targowiskach, jednak stanowiły one nieznaczną liczbę wszystkich skontrolowanych partii i dotyczyły znakowania. Wysoką jakość produktów zaobserwowano w przypadku krajowych producentów ogrodniczych, którzy wprowadzali do obrotu znaczne ilości świeżych owoców i warzyw (11% masy wszystkich skontrolowanych partii).

W I kwartale 2008 roku kontrolą jakości handlowej, podobnie jak w III kwartale, objęto świeże owoce i warzywa głównie w obrocie hurtowym. Nieprawidłowości w zakresie wymagań minimalnych, wymagań zadeklarowanej klasy jakości, prezentacji i wielkości, stanowiły jedynie 0,3-2% liczby skontrolowanych partii i są porównywalne do wyników uzyskanych w III kwartale. Nieprawidłowości w zakresie znakowania w I kwartale 2008 roku stwierdzono w przypadku 17% wszystkich skontrolowanych partii, zaś partie nieprawidłowo oznakowane w III kwartale, stanowiły aż 31% wszystkich skontrolowanych partii, co wskazuje na pogorszenie jakości handlowej w tym zakresie.