Zgodnie z Rocznym ramowym planem kontroli Inspekcji JHARS na 2009 rok w IV kwartale wszystkie wojewódzkie inspektoraty IJHARS (z wyjątkiem wojewódzkich inspektoratów w Opolu i Wrocławiu) przeprowadziły kontrolę jakości handlowej przetworów rybnych.

Cel kontroli

Celem kontroli było sprawdzenie jakości handlowej przetworów rybnych, takich jak: marynaty rybne, ryby mrożone, konserwy rybne, ryby solone i wędzone oraz surowce wykorzystywane do produkcji przetworów rybnych, w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami oraz deklaracjami producentów.

Zakres kontroli

Kontrolę przeprowadzono w 31 podmiotach (tj. 40,8% podmiotów prowadzących działalność na terenie kraju, znajdujących się w ewidencji WIJHARS).

Wyniki kontroli

Wymagań nie spełniały:

Ocena organoleptyczna

• 2 partie przetworów rybnych, tj. marynat rybnych, (2,4% skontrolowanych partii marynat rybnych) o łącznej masie 0,2 t (0,4% masy skontrolowanych marynat rybnych);

Parametry fizykochemiczne

• 25 partii przetworów rybnych (28,1% skontrolowanych partii przetworów rybnych) o łącznej masie 4,6 t (8,9% skontrolowanej masy przetworów rybnych), w tym:
• 23 partie marynat rybnych (27,4% skontrolowanych partii marynat rybnych)o łącznej masie 3,7 t (7,4% masy partii skontrolowanych marynat rybnych).
• 1 partia ryb mrożonych (33,3% skontrolowanych partii ryb mrożonych) o masie 0,49 t (39,2% masy partii skontrolowanych ryb mrożonych).
• 1 partia konserw rybnych (100,0% skontrolowanych partii konserw rybnych) o masie 0,40 t (100,0% masy partii skontrolowanych konserw rybnych).

Badania laboratoryjne obejmowały oznaczenie kwasu octowego, białka, soli kuchennej, dodatków warzywnych i zalewy

W wyniku kontroli stwierdzono, że nieprawidłowa jakość handlowa w zakresie parametrów fizykochemicznych dotyczyła głównie marynat rybnych. Badania w tym asortymencie wykazały przede wszystkim zaniżoną zawartość mięsa ryby oraz zawyżoną zawartość zalewy.

W pozostałych przypadkach kwestionowano zaniżoną zawartość kwasu octowego, soli i dodatków warzywnych oraz podwyższone pH.

W odniesieniu do ryb mrożonych stwierdzono tylko zawyżoną zawartość glazury, natomiast w przypadku konserw rybnych zaniżoną zawartość mięsa ryby.

Znakowanie

Nieprawidłowe znakowanie stwierdzono w przypadku 68 partii przetworów rybnych (54,8% skontrolowanych partii przetworów rybnych), o łącznej masie 70,0 t (71,1% skontrolowanej masy przetworów rybnych).

Należy podkreślić, iż większość poddanych kontroli partii przetworów rybnych wykazała jednocześnie nieprawidłowości w zakresie kilku wymagań dotyczących oznakowania.

Sankcje

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami w zakresie jakości handlowej przetworów rybnych, wojewódzkie inspektoraty IJHARS zastosowały następujące sankcje: 43 decyzje administracyjne

Podsumowania i wnioski

W toku działań kontrolnych stwierdzono, że ok. 28% partii przetworów rybnych poddanych badaniom fizykochemicznym posiadało jakość handlową niezgodną z deklaracjami producentów, a ponad 50% skontrolowanych partii było nieprawidłowo oznakowanych.

Wyniki kontroli jakości handlowej przetworów rybnych, tj. konserw, prezerw i marynat rybnych, przeprowadzonej w II kwartale 2009 r. wykazały nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych w ok. 20% skontrolowanych partii.

Natomiast w I i III kwartale 2009 r., podczas kontroli jakości handlowej ryb mrożonych, odsetek partii przetworów rybnych z nieprawidłowościami w zakresie analiz fizykochemicznych wyniósł ok. 13%.

Reasumując można zauważyć, iż produkty rybne, np. marynaty czy konserwy, poddane w czasie produkcji złożonym procesom technologicznym, mającym na celu przedłużenie ich trwałości, umieszczone w szczelnych opakowaniach z dodatkiem warzyw, oleju i przypraw, wykazują większy procent nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych w porównaniu do przetworów rybnych, przetworzonych w mniejszym stopniu, np. ryb mrożonych, solonych lub wędzonych.

Procentowy udział partii przetworów rybnych nieprawidłowo oznakowanych w I oraz II kwartale 2009 r. wynosił ok. 35%. W III kwartale 2009 r. odsetek nieprawidłowo oznakowanych przetworów rybnych był na poziomie ok. 15%.